Washington khép lại khủng hoảng tài trợ ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa (DHS), trong khi Fed giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh nội bộ chia rẽ và quan hệ đồng minh tiếp tục chịu sức ép từ chiến tranh Iran. Các quyết định tư pháp tại Louisiana và cuộc biểu tình lao động quy mô lớn đang tạo ra những biến động đáng chú ý trong chính sách nội địa. Trên trường quốc tế, chuyến thăm của Vua Charles III diễn ra như một nỗ lực hàn gắn quan hệ Mỹ-Anh trong bối cảnh cấu trúc NATO đang đứng trước những thử thách mới.
ĐIỂM CHÍNH TRONG TUẦN
Tổng thống Trump ký luật tài trợ, chấm dứt đợt đóng cửa DHS kéo dài 76 ngày.
Fed giữ nguyên lãi suất nhưng ghi nhận mức chia rẽ nội bộ lớn nhất từ năm 1992.
Mỹ tuyên bố rút 5.000 quân khỏi Đức, làm gia tăng lo ngại về sự rạn nứt trong liên minh NATO.
Chuyến thăm của Vua Charles III cho thấy nỗ lực duy trì quan hệ đặc biệt Mỹ–Anh giữa lúc đồng minh phương Tây căng thẳng.
DIỄN BIẾN ĐÁNG CHÚ Ý
27/04 – Vua Charles III đến Mỹ, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài 4 ngày.
28/04 – Thượng viện bác nghị quyết của phe Dân chủ nhằm hạn chế quyền Trump hành động quân sự với Cuba.
29/04 – Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp có số phiếu bất đồng kỷ lục; Tòa Tối cao ra phán quyết về bản đồ bầu cử Louisiana.
30/04 – Tổng thống Trump ký luật tài trợ Bộ An ninh Nội địa (DHS), chính thức kết thúc đợt đóng cửa bộ này.
01/05 – Mỹ công bố kế hoạch rút 5.000 quân khỏi Đức; các cuộc biểu tình May Day diễn ra tại nhiều thành phố lớn.
03/05 – OPEC+ thông báo tăng hạn ngạch sản lượng dầu; hai quân nhân Mỹ mất tích trong cuộc tập trận tại Morocco.
1. Chính trị
Tổng thống Trump ký dự luật ngân sách chấm dứt đóng cửa DHS
Ngày 30/04, Tổng thống Donald Trump đã ký dự luật ngân sách giúp mở cửa lại Bộ An ninh Nội địa (DHS) sau 76 ngày đình trệ. Thỏa thuận này cấp ngân sách cho các cơ quan như TSA và Coast Guard nhưng tách riêng nguồn vốn cho cơ quan di trú (ICE và CBP) để xử lý qua quy trình đối soát ngân sách sau đó. Động thái này giúp giải tỏa áp lực trả lương cho nhân viên an ninh sân bay vốn đã đứng trước nguy cơ nghỉ việc hàng loạt. Đây là một bước lùi của phe Dân chủ khi không thể ép buộc các cải cách di trú vào dự luật tài trợ khẩn cấp này.
Nguồn: AP – Trump signs bill funding Homeland Security, ending shutdown of department
Thượng viện bác nghị quyết hạn chế quyền lực quân sự đối với Cuba
Ngày 28/04, Thượng viện Hoa Kỳ đã bỏ phiếu với tỷ lệ 51-47 để ngăn chặn một nghị quyết nhằm buộc Tổng thống phải xin phép Quốc hội trước khi tấn công Cuba. Phe Cộng hòa lập luận rằng nghị quyết này là không cần thiết vì Hoa Kỳ chưa tham gia vào các hoạt động thù địch trực tiếp với quốc đảo này. Quyết định này củng cố quyền tự quyết của ông Trump trong việc triển khai các biện pháp gây sức ép với Havana. Tác động trực tiếp là Washington sẽ tiếp tục duy trì chính sách răn đe quân sự đơn phương tại khu vực Caribe mà không bị ràng buộc bởi các thủ tục lập pháp.
Nguồn: Reuters – US Senate blocks bid to prevent Trump from military action against Cuba
Tòa án Tối cao làm suy yếu công cụ của Đạo luật Quyền bầu cử
Ngày 29/04, Tòa án Tối cao Hoa Kỳ đã bãi bỏ một bản đồ khu vực bầu cử có đa số cử tri da màu tại Louisiana, cho rằng nó dựa quá nhiều vào yếu tố sắc tộc. Phán quyết 6-3 này làm suy yếu Section 2 của Đạo luật Quyền bầu cử, vốn được thiết kế để bảo vệ quyền đại diện của các cộng đồng thiểu số. Quyết định mở đường cho việc vẽ lại bản đồ bầu cử theo hướng có lợi cho phe Cộng hòa tại nhiều bang miền Nam. Phán quyết có thể thúc đẩy các cuộc chiến pháp lý mới về phân chia khu vực bầu cử trước và sau bầu cử giữa kỳ 2026.
Nguồn: AP – Supreme Court weakens the Voting Rights Act and aids GOP efforts to control the House
2. Kinh tế
Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp chia rẽ nhất từ năm 1992
Ngày 29/04, Cục Dự trữ Liên bang (Fed) quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 3,50-3,75% trong cuộc họp cuối cùng của Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch. Quyết định ghi nhận 4 phiếu bất đồng, mức chia rẽ cao nhất tại FOMC trong hơn 30 năm qua do các tranh cãi về rủi ro lạm phát năng lượng. Sự bất đồng này báo hiệu một giai đoạn điều hành đầy biến động dưới thời người kế nhiệm tiềm năng Kevin Warsh. Thị trường tài chính phản ứng thận trọng khi khả năng cắt giảm lãi suất trong năm 2026 gần như bị loại bỏ hoàn toàn.
Nguồn: Reuters – Fed holds rates steady amid sharp divide over policy easing bias
OPEC+ tăng sản lượng dầu sau khi UAE rời khỏi liên minh
Ngày 03/05, bảy quốc gia OPEC+ đã đạt được thỏa thuận sơ bộ tăng sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày bắt đầu từ tháng 6. Quyết định này được đưa ra ngay sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) chính thức rời khỏi khối từ ngày 01/05. Mặc dù tăng trên giấy tờ, tác động thực tế lên thị trường vẫn bị hạn chế do cuộc phong tỏa Eo biển Hormuz tiếp diễn. Động thái này nhằm mục đích hạ nhiệt giá dầu thế giới vốn đang duy trì ở mức cao trên 100 USD/thùng.
Nguồn: Reuters – OPEC+ agrees third oil output quota hike since Hormuz closure
Hãng hàng không Spirit Airlines chính thức ngừng hoạt động và hủy mọi chuyến bay
Ngày 02/05, hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines thông báo đóng cửa sau 34 năm hoạt động do không thể chịu nổi gánh nặng nợ nần và giá dầu tăng vọt. Quyết định được đưa ra sau khi cuộc đàm phán cứu trợ với chính quyền Trump thất bại vào phút chót. Việc Spirit sụp đổ khiến 17.000 nhân viên mất việc và gây xáo trộn lịch trình của hơn 50.000 hành khách mỗi ngày. Đây là cú sốc lớn đối với thị trường hàng không Mỹ, phản ánh tác động gián tiếp từ cuộc khủng hoảng năng lượng do chiến tranh Iran gây ra.
Nguồn: AP – Spirit Airlines shuts down after failed Trump bailout talks
3. Công nghệ
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cảnh báo về hành vi đánh cắp trí tuệ nhân tạo
Ngày 27/04, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã gửi điện tín yêu cầu các nhà ngoại giao làm việc với các đối tác nước ngoài về lo ngại Trung Quốc đánh cắp mô hình AI. Washington cáo buộc các công ty Trung Quốc sử dụng kỹ thuật “chưng cất mô hình” để đào tạo AI rẻ hơn dựa trên thành quả của Mỹ. Việc này được coi là mối đe dọa an ninh quốc gia khi nó vô hiệu hóa các biện pháp kiểm soát an toàn và tính trung lập của AI. Động thái này báo hiệu một cuộc siết chặt quy định toàn cầu đối với việc chuyển giao công nghệ phần mềm AI trong thời gian tới.
Nguồn: Taipei Times – US warns of China AI thefts by DeepSeek
Hoa Kỳ đình chỉ các đơn hàng thiết bị cho công ty chip Hua Hong
Ngày 30/04, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã yêu cầu các nhà cung cấp thiết bị bán dẫn ngừng vận chuyển công cụ cho Hua Hong Semiconductor, nhà sản xuất chip lớn thứ hai Trung Quốc. Lệnh cấm này nhắm trực tiếp vào hai cơ sở mà Mỹ tin rằng đang sản xuất các loại chip tiên tiến nhất cho quân đội Trung Quốc. Các tập đoàn lớn như Lam Research và Applied Materials được yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt để làm chậm tiến trình tự chủ bán dẫn của Bắc Kinh. Tác động trực tiếp là sự đứt gãy nguồn cung thiết bị sản xuất chip, làm leo thang căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung.
Nguồn: Taipei Times – US suspends chip equipment orders for Hua Hong
Navitas Semiconductor đẩy mạnh công nghệ nguồn cho trung tâm dữ liệu AI
Ngày 02/05, công ty Navitas Semiconductor công bố tập trung vào các giải pháp năng lượng dựa trên Gallium Nitride (GaN) để đáp ứng nhu cầu khổng lồ của các trung tâm dữ liệu AI. Việc bổ nhiệm các chuyên gia bán dẫn kỳ cựu vào hội đồng quản trị cho thấy tham vọng chiếm lĩnh hạ tầng phần cứng AI đang bùng nổ. Các thiết bị mới được kỳ vọng sẽ tăng hiệu suất năng lượng đáng kể cho các máy chủ vận hành mô hình ngôn ngữ lớn. Đây là tín hiệu cho thấy sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư từ phần mềm AI sang các giải pháp năng lượng và hạ tầng vật lý.
Nguồn: Simply Wall St – Navitas sharpening high power and AI focus with new board expansion
4. Đối ngoại
Vua Charles III thăm Mỹ giữa lúc quan hệ đồng minh căng thẳng
Từ ngày 27 đến 30/04, Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla đã thực hiện chuyến thăm cấp nhà nước tới Washington để kỷ niệm 250 năm độc lập của Hoa Kỳ. Chuyến thăm bao gồm bài phát biểu trước Quốc hội, nhấn mạnh “mối quan hệ đặc biệt” và các nỗ lực chung trong bảo tồn thiên nhiên. Dù mang tính nghi lễ, sự kiện này diễn ra khi Anh và Mỹ đang có những bất đồng sâu sắc về chiến lược tại Iran và NATO. Đây được coi là nỗ lực sử dụng quyền lực mềm của Hoàng gia để duy trì ảnh hưởng ngoại giao với chính quyền Trump.
Nguồn: PBS NewsHour – Trumps greet King Charles and Queen Camilla for White House visit
Iran đề xuất hòa bình 14 điểm và Trump tuyên bố chấm dứt chiến sự
Ngày 27/04, Iran gửi đề xuất kết thúc chiến tranh trong 30 ngày qua trung gian Pakistan nhưng Washington vẫn bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc. Đến ngày 01/05, Tổng thống Trump đã gửi thư thông báo cho Quốc hội rằng các hoạt động thù địch với Iran đã “chấm dứt” dựa trên lệnh ngừng bắn kéo dài. Động thái này giúp Nhà Trắng lách thời hạn 60 ngày của Đạo luật Quyền lực Chiến tranh mà không cần sự phê chuẩn của Quốc hội. Tuy nhiên, Mỹ khẳng định sẽ tiếp tục duy trì lực lượng và lệnh phong tỏa hàng hải cho đến khi đạt được thỏa thuận thực chất.
Nguồn: NOTUS – Trump tells Congress the Iran war has ended, but keeps blockade in place
Mỹ tuyên bố rút 5.000 quân khỏi Đức sau rạn nứt ngoại giao
Ngày 01/05, Lầu Năm Góc chính thức thông báo kế hoạch rút khoảng 5.000 quân khỏi Đức trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Quyết định được đưa ra sau các phát biểu chỉ trích gay gắt từ Berlin về chiến lược của Mỹ tại Trung Đông là một “sự nhục mạ”. Tổng thống Trump khẳng định số quân rút đi có thể còn cao hơn nữa nhằm áp đặt trách nhiệm ngân sách quốc phòng lên châu Âu. Động thái này gây lo ngại sâu sắc trong liên minh NATO về khả năng răn đe của phương Tây đối với Nga trong tương lai.
Nguồn: AP – Trump administration plans troop withdrawal from Germany amid NATO tensions
5. Văn hóa – Xã hội
Biểu tình May Day lan rộng phản đối lạm phát và chiến tranh
Ngày 01/05, hàng nghìn người đã tham gia các cuộc tuần hành “May Day Strong” tại các thành phố lớn như Chicago, New York và San Francisco. Người biểu tình phản ánh sự bất mãn trước tình trạng giá năng lượng tăng vọt và chi phí sinh hoạt đắt đỏ do cuộc chiến Iran gây ra. Tại New York, cảnh sát đã thực hiện nhiều vụ bắt giữ bên ngoài Sàn giao dịch Chứng khoán khi người biểu tình cố gắng phong tỏa lối vào. Các cuộc tuần hành cho thấy áp lực xã hội ngày càng lớn đối với các chính sách đối ngoại và kinh tế của Nhà Trắng.
Nguồn: AP – May Day demonstrations draw crowds across the US
Chính quyền Trump kháng cáo phán quyết về lịch tiêm chủng trẻ em
Ngày 30/04, chính quyền Trump đã chính thức nộp đơn kháng cáo lệnh của tòa án ngăn cản việc cắt giảm danh mục vaccine bắt buộc cho trẻ em. Trước đó, một thẩm phán tại Massachusetts đã đình chỉ nỗ lực của Bộ trưởng Y tế RFK Jr. trong việc loại bỏ một số mũi tiêm phòng cúm và viêm gan B. Tòa trước đó cho rằng các thay đổi trong khuyến nghị vaccine và cơ chế cố vấn có vấn đề về thủ tục pháp lý. Cuộc chiến pháp lý này đang gây ra sự bối rối lớn cho các sở y tế địa phương khi năm học mới đang cận kề.
Nguồn: AP – Trump administration appeals court order in effort to cut vaccine recommendations for kids
Hai quân nhân Mỹ mất tích trong cuộc tập trận tại Morocco
Ngày 03/05, Bộ Chỉ huy Châu Phi của Hoa Kỳ (AFRICOM) thông báo hai quân nhân Mỹ đã mất tích trong cuộc tập trận đa quốc gia “African Lion 26”. Sự cố xảy ra vào ngày 02/05 gần khu vực huấn luyện Cap Draa khi các binh sĩ này được cho là đã rơi xuống biển từ vách đá. Các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn quy mô lớn với sự tham gia của quân đội Morocco đã được triển khai ngay lập tức. Đây là một tổn thất đáng kể trong cuộc tập trận chung lớn nhất của Mỹ trên lục địa châu Phi, vốn nhằm tăng cường an ninh khu vực.
Nguồn: The Guardian – Two US service members missing during military exercises in Morocco
XU HƯỚNG CẦN THEO DÕI
Phản ứng của đồng minh châu Âu trước kế hoạch rút quân khỏi Đức và khả năng NATO điều chỉnh lại cấu trúc phòng thủ.
Tác động của giá dầu thô lên lạm phát nội địa Mỹ sau khi UAE rời khỏi OPEC+ và cuộc phong tỏa Eo biển Hormuz tiếp diễn.
Diễn biến pháp lý tại các bang sau phán quyết của Tòa Tối cao về bản đồ bầu cử tại Louisiana và ảnh hưởng tới bầu cử 2026.
Nguồn tổng hợp: Reuters, AP, Bloomberg, Financial Times, CNBC, The Guardian.