Tuần từ 04-10/05/2026, Washington đối mặt với sức ép pháp lý mới sau khi phán quyết của tòa án bác bỏ sắc lệnh thuế quan của Tổng thống Trump, trong khi thị trường lao động ghi nhận mức tăng trưởng việc làm vượt kỳ vọng. Tại khu vực Trung Đông, các hành động tấn công trực diện của quân đội Mỹ vào lực lượng hải quân Iran đang đẩy căng thẳng địa chính trị lên mức cao mới. Trong nước, cuộc chiến về quyền sinh sản và việc vẽ lại bản đồ bầu cử tại các bang miền Nam tiếp tục định hình lại bối cảnh chính trị trước thềm bầu cử giữa kỳ.
ĐIỂM CHÍNH TRONG TUẦN
Florida mở thêm mặt trận mới trong cuộc chiến phân chia khu vực bầu cử quốc hội trước kỳ giữa nhiệm kỳ 2026.
Tòa Thương mại Quốc tế phán quyết thuế quan toàn cầu 10% của Trump là không phù hợp, nhưng chỉ chặn hẹp.
Tòa Tối cao tạm thời duy trì quyền tiếp cận Mifepristone qua thư và y tế từ xa.
Căng thẳng Mỹ–Iran tiếp tục gia tăng sau vụ Mỹ bắn vào tàu dầu Iran tại Vịnh Oman.
DIỄN BIẾN ĐÁNG CHÚ Ý
04/05 – Florida ban hành bản đồ bầu cử mới; Tòa án Tối cao tạm dừng phán quyết hạn chế Mifepristone.
06/05 – Mỹ bắn vào tàu dầu Iran tại Vịnh Oman.
07/05 – CIT phán quyết thuế quan 10% của Trump là không phù hợp.
08/05 – Báo cáo việc làm tháng 4 cho thấy Mỹ tạo thêm 115.000 việc làm.
08/05 – Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ bắt đầu tiến hành thu hồi hộ chiếu của những người trốn nợ nuôi con.
09/05 – Lễ tang 8 trẻ em nạn nhân vụ xả súng tại Louisiana được tổ chức ở Shreveport.
1. Chính trị
Florida mở mặt trận mới trong cuộc chiến bản đồ bầu cử
Ngày 04/05, Thống đốc Florida Ron DeSantis ký ban hành bản đồ phân chia khu vực bầu cử quốc hội mới của bang. Bản đồ này được thiết kế để chia lại ranh giới cử tri, dự kiến giúp Đảng Cộng hòa giành lợi thế thêm tối đa bốn ghế tại Hạ viện trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026. Ngay sau đó, một liên minh cử tri và nhóm quyền bầu cử đã đệ đơn kiện lên tòa án bang vì cho rằng bản đồ này vi phạm hiến pháp bang chống phân chia khu vực theo đảng phái. Thống đốc DeSantis bảo vệ bản đồ này bằng cách viện dẫn phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao trong vụ Louisiana v. Callais. Diễn biến này đẩy bang Florida vào một cuộc chiến pháp lý mới về phân ranh giới cử tri trước thềm bầu cử.
Nguồn: AP – Southern state Republicans considering new House districts
Tòa án Tối cao Virginia hủy bỏ bản đồ bầu cử mới của bang
Ngày 08/05, Tòa án Tối cao bang Virginia đã ra phán quyết bác bỏ sửa đổi hiến pháp về phân chia bản đồ bầu cử do cử tri thông qua vào tháng 4. Với tỷ lệ 4-3, các thẩm phán phán quyết rằng cơ quan lập pháp do phe Dân chủ kiểm soát đã vi phạm các yêu cầu về thủ tục hiến pháp khi đưa đề xuất này lên lá phiếu. Phán quyết này buộc bang Virginia phải giữ nguyên bản đồ bầu cử cũ từ năm 2022 thay vì sử dụng bản đồ mới vốn có lợi cho phe Dân chủ. Quyết định này là một bước lùi lớn đối với nỗ lực giành lại quyền kiểm soát Hạ viện của Đảng Dân chủ trong kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ 2026.
Nguồn: AP – Democrats’ redistricting in Virginia is upended by state Supreme Court
AP, Bloomberg và Reuters phản đối hạn chế tiếp cận Nhà Trắng
Ngày 04/05, ba hãng thông tấn lớn gồm AP, Bloomberg News và Reuters đã ra tuyên bố chung phản đối nỗ lực của chính quyền Trump nhằm hạn chế quyền tiếp cận của báo chí độc lập tại Nhà Trắng. Tuyên bố được đưa ra sau khi chính quyền quyết định cắt giảm số lượng phóng viên đại diện cho các hãng tin lớn tham gia đưa tin trực tiếp về các hoạt động của Tổng thống. Các hãng tin lập luận rằng động thái này làm tổn hại đến tự do báo chí và quyền tiếp cận thông tin chính thống của công chúng trong một nền dân chủ. Diễn biến này làm gia tăng căng thẳng giữa Nhà Trắng và các hãng thông tấn lớn về quyền tiếp cận thông tin chính thức.
Nguồn: AP – Statement from AP, Bloomberg News, Reuters on White House press pool access
2. Kinh tế
Tòa thương mại chặn hẹp thuế quan 10% của Trump
Ngày 07/05, Tòa án Thương mại Quốc tế Hoa Kỳ (CIT) ra phán quyết tuyên bố mức thuế nhập khẩu toàn cầu 10% của Tổng thống Donald Trump là bất hợp pháp. Tòa án phán quyết rằng việc chính quyền sử dụng Section 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế là vượt quá thẩm quyền do Quốc hội quy định. Tuy nhiên, tòa án chỉ ban hành lệnh cấm áp dụng đối với bang Washington và hai công ty nguyên đơn, thay vì đưa ra một lệnh đình chỉ trên toàn quốc. Quyết định này đặt chính quyền Trump trước sức ép phải tìm kiếm các biện pháp thuế quan thay thế trước khi mức thuế tạm thời này hết hạn vào tháng 7. Đại diện Thương mại Jamieson Greer khẳng định chính quyền tự tin sẽ giành chiến thắng trong phiên tòa kháng cáo sắp tới.
Nguồn: AP – Federal court rules against new global tariffs Trump imposed
Việc làm tháng 4 vượt dự báo
Ngày 08/05, Bộ Lao động Hoa Kỳ công bố báo cáo cho thấy nền kinh tế đã bổ sung thêm 115.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng 4. Con số này vượt xa dự báo tăng 65.000 việc làm của các chuyên gia kinh tế trong bối cảnh lạm phát nhiên liệu và áp lực thuế quan gia tăng. Tỷ lệ thất nghiệp của cả nước tiếp tục duy trì ở mức ổn định là 4,3%. Dữ liệu này củng cố lập luận rằng Fed có thêm dư địa giữ lãi suất ở mức cao trong thời gian tới.
Nguồn: Bureau of Labor Statistics – Employment Situation Summary
Bưu điện Hoa Kỳ báo cáo khoản lỗ ròng 2 tỷ USD
Ngày 08/05, Bưu điện Hoa Kỳ (USPS) công bố báo cáo tài chính quý với khoản lỗ ròng lên tới 1,95 tỷ USD trong bối cảnh sản lượng thư giấy sụt giảm 6,3%. Tổng doanh thu hoạt động của cơ quan này tăng nhẹ 2,3% lên mức 20,2 tỷ USD nhờ doanh thu vận chuyển bưu kiện tăng trưởng. Tổng Giám đốc Bưu điện David Steiner cảnh báo cơ quan đang rơi vào một cuộc khủng hoảng tiền mặt nghiêm trọng và có nguy cơ cạn kiệt ngân quỹ hoạt động vào đầu năm tới. Để đối phó, USPS sẽ tạm thời ngừng đóng góp vào quỹ lương hưu liên bang nhằm bảo toàn nguồn lực tài chính cấp bách.
Nguồn: Reuters – US Postal Service reports $2 billion quarterly loss as cash crunch mounts
3. Công nghệ
Apple cho phép người dùng lựa chọn các mô hình AI đối thủ
Ngày 05/05, Apple công bố kế hoạch cho phép người dùng tích hợp các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) của bên thứ ba trực tiếp vào hệ điều hành iOS 27 sắp ra mắt vào mùa thu này. Tính năng mới có tên gọi là “Extensions”, cho phép các mô hình như Google Gemini hay Anthropic Claude vận hành các tác vụ xử lý văn bản và hình ảnh thông qua mục Cài đặt. Quyết định này là nỗ lực của Apple nhằm thu hẹp khoảng cách công nghệ với các đối thủ lớn trong cuộc đua AI. Tác động trực tiếp là mang lại quyền tự chọn mô hình AI cho người dùng thiết bị Apple, đồng thời mở rộng nguồn doanh thu của App Store từ các dịch vụ đăng ký bên thứ ba.
Nguồn: Bloomberg – Apple to let users choose rival AI models across its iOS 27 features
Anthropic ký hợp đồng điện toán đám mây trị giá 1,8 tỷ USD
Ngày 08/05, công ty khởi nghiệp trí tuệ nhân tạo Anthropic đã chính thức ký kết thỏa thuận hạ tầng đám mây trị giá 1,8 tỷ USD kéo dài 7 năm với tập đoàn Akamai Technologies. Thỏa thuận này nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng bùng nổ về lưu lượng sử dụng mô hình Claude trong quý đầu năm. Akamai dự kiến bắt đầu ghi nhận doanh thu từ hợp đồng này từ quý 4 năm 2026, hỗ trợ quá trình chuyển đổi của hãng sang hạ tầng AI. Sự hợp tác quy mô lớn này giúp Anthropic đa dạng hóa nguồn cung cấp năng lượng tính toán ngoài các đối tác lớn như Google và Amazon.
Nguồn: Bloomberg – Anthropic inks $1.8 billion computing deal with Akamai
Chính quyền Trump cân nhắc kiểm duyệt các mô hình AI trước khi phát hành
Ngày 04/05, chính quyền Trump đang thảo luận về một sắc lệnh hành pháp nhằm thiết lập cơ chế giám sát của chính phủ đối với các mô hình trí tuệ nhân tạo trước khi chúng được công bố rộng rãi. Sắc lệnh dự kiến thành lập một nhóm công tác liên ngành bao gồm các quan chức chính phủ và giám đốc công nghệ để đánh giá rủi ro an ninh mạng của các mô hình tiên tiến. Động thái này xuất phát từ những lo ngại an ninh gia tăng sau khi các mô hình chưa công bố như Claude Mythos bị rò rỉ. Động thái này cho thấy Washington đang cân nhắc can thiệp sâu hơn vào quy trình phát hành các mô hình AI tiên tiến.
Nguồn: Bloomberg – Trump administration mulls AI oversight before public release
4. Đối ngoại
Quân đội Mỹ bắn vào tàu chở dầu của Iran tại Vịnh Oman
Ngày 06/05, Bộ Chỉ huy Trung tâm Hoa Kỳ (CENTCOM) xác nhận một máy bay chiến đấu F/A-18 của Mỹ đã tấn công tàu chở dầu Sevda của Iran tại khu vực Vịnh Oman. Cuộc tấn công xảy ra khi con tàu này cố gắng vượt qua hàng rào phong tỏa hải quân do Mỹ và đồng minh thiết lập. Tổng thống Donald Trump ngay sau đó cảnh báo Washington sẽ nối lại chiến dịch không kích diện rộng nếu Tehran từ chối ký thỏa thuận mở cửa trở lại Eo biển Hormuz. Hành động quân sự trực tiếp này làm gia tăng rủi ro đổ vỡ hoàn toàn thỏa thuận ngừng bắn song phương được thiết lập hồi đầu tháng 4.
Nguồn: AP – US fires on Iranian oil tanker as Trump pressures Tehran for deal to end war
Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phê duyệt gói bán vũ khí khẩn cấp trị giá 25,8 tỷ USD
Ngày 05/05, Ngoại trưởng Marco Rubio đã sử dụng tuyên bố khẩn cấp để phê duyệt gói bán tên lửa đánh chặn và vũ khí trị giá 25,8 tỷ USD cho Israel và các đồng minh vùng Vịnh gồm Bahrain, Kuwait, Qatar, và UAE. Tuyên bố khẩn cấp này cho phép chính quyền bỏ qua thời hạn xem xét bắt buộc của Quốc hội nhằm nhanh chóng bổ sung kho tên lửa phòng thủ đang hao hụt của các nước này. Động thái diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái liên tiếp của Iran thử thách hệ thống phòng không của khu vực. Tác động trực tiếp là củng cố khả năng phòng thủ của các đồng minh Trung Đông trước áp lực quân sự của Tehran.
Ngoại trưởng Marco Rubio hội đàm với Giáo hoàng tại Vatican
Ngày 07/05, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Marco Rubio đã có cuộc gặp gỡ chính thức kéo dài hai giờ rưỡi với Giáo hoàng Leo XIV tại thư viện tư nhân của Điện Tông Tòa. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh ngoại giao nhạy cảm sau những lời chỉ trích công khai của Tổng thống Trump đối với Giáo hoàng liên quan đến chiến tranh Iran. Vatican xác nhận hai bên đã tái khẳng định cam kết duy trì mối quan hệ song phương tốt đẹp và thảo luận sâu rộng về sự cần thiết của một giải pháp hòa bình cho các cuộc xung đột toàn cầu. Cuộc gặp nhằm duy trì kênh đối thoại giữa Washington và Vatican trong bối cảnh quan hệ hai bên chịu thêm sức ép từ chiến tranh Iran.
Nguồn: Reuters – Pope Leo, Rubio renewed commitment to good bilateral relations, says Vatican
5. Văn hóa – Xã hội
Tòa án Tối cao tạm thời khôi phục quyền tiếp cận thuốc phá thai
Ngày 04/05, Thẩm phán Tòa án Tối cao Samuel Alito đã ký lệnh tạm dừng phán quyết của tòa phúc thẩm liên bang, khôi phục quyền tiếp cận thuốc phá thai Mifepristone thông qua đường bưu điện và dịch vụ y tế từ xa. Quyết định trước đó của Tòa phúc thẩm Khu vực 5 tại New Orleans đã cấm các nhà cung cấp gửi loại thuốc này qua thư, gây ra làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các tổ chức bảo vệ quyền sinh sản. Lệnh tạm hoãn của Tòa án Tối cao sẽ duy trì trạng thái phân phối hiện tại cho đến khi các bên nộp đầy đủ hồ sơ pháp lý. Tác động trực tiếp là ngăn chặn sự gián đoạn khẩn cấp trong việc cung cấp dịch vụ phá thai bằng thuốc vốn chiếm gần hai phần ba số ca chấm dứt thai kỳ tại Hoa Kỳ.
Nguồn: AP – Supreme Court restores telehealth access to abortion pill mifepristone
Chính phủ Hoa Kỳ bắt đầu thu hồi hộ chiếu của những người nợ tiền nuôi con
Ngày 08/05, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ bắt đầu tiến hành thu hồi hộ chiếu của hàng nghìn công dân nợ tiền nuôi con sau ly hôn. Chính sách này nhắm trực tiếp vào những người nợ từ 100.000 USD trở lên, ảnh hưởng đến khoảng 2.700 chủ hộ chiếu theo dữ liệu từ Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh (HHS). Biện pháp cứng rắn này nhằm cưỡng chế việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với trẻ em và giảm gánh nặng trợ cấp xã hội. Tác động trực tiếp là hạn chế quyền tự do đi lại quốc tế của những đối tượng trốn tránh trách nhiệm nuôi con cho đến khi họ thanh toán đầy đủ các khoản nợ.
Nguồn: AP – US will revoke passports for parents who owe child support, AP learns
Tổ chức lễ tang cho tám trẻ em nạn nhân vụ xả súng tại Louisiana
Ngày 09/05, lễ tang của tám trẻ em thiệt mạng trong vụ xả súng hàng loạt vào tháng trước đã được tổ chức tại nhà thờ Summer Grove Baptist thuộc thành phố Shreveport, bang Louisiana. Các nạn nhân, bao gồm bảy anh chị em ruột và một người em họ, đã bị sát hại bởi chính cha của mình trong một thảm kịch gia đình chấn động. Buổi lễ có sự tham dự của các nhà lãnh đạo tôn giáo và chính trị nhằm chia sẻ nỗi đau và kêu gọi hành động chống bạo lực súng đạn. Sự kiện tiếp tục làm nổi bật tranh luận về bạo lực súng đạn và hỗ trợ sức khỏe tâm thần tại cộng đồng.
Nguồn: AP – Eight children killed in Louisiana mass shooting remembered at funeral
XU HƯỚNG CẦN THEO DÕI
Sự chuyển dịch dòng vốn đầu tư từ cổ phiếu phần mềm truyền thống sang các doanh nghiệp hạ tầng năng lượng và bán dẫn hỗ trợ AI.
Phản ứng pháp lý của chính quyền Trump trước phán quyết của Tòa án Thương mại Quốc tế liên quan đến tính hợp pháp của thuế quan Mục 122.
Khả năng duy trì của lệnh ngừng bắn Trung Đông khi Hoa Kỳ liên tiếp thực hiện các vụ tấn công tàu hàng của Iran tại Vịnh Oman.
Nguồn tổng hợp: Các hãng tin quốc tế và báo chí Hoa Kỳ.
NghiencuuHoaKy.com